VergiRaporu Yazar Fotoğrafı

* Dr., Vergi Başmüfettişi, Hazine ve Maliye Bakanlığı

Kemal Faruk YAZGAN*





  • Faiz oranları, mal fiyatları ve döviz kurlarında yaşanan dalgalanmalar, ekonomik aktörlerin riskten korunma ve belirsizlikleri yönetme amacıyla alternatif finansal araçlara olan gereksinimini artırmıştır. Bu ihtiyaç doğrultusunda türev piyasaların geliştirilmesine yönelik çalışmalar hız kazanmış ve söz konusu piyasaların işleyişini düzenlemek üzere çeşitli yasal ve vergisel düzenlemeler hayata geçirilmiştir. Türkiye’nin türev ürünlerle tanışması 1980’li yıllara uzanmakta olup, bu süreçte opsiyon, forward, swap ve future sözleşmeleri gibi farklı türev ürünler finansal sistemde yerini almıştır. Türev ürünler arasında önemli bir yere sahip olan opsiyon sözleşmeleri, alıcıya belirli bir varlığı önceden belirlenen bir fiyattan, ileriki bir tarihte satın alma veya satma hakkı tanıyan; ancak söz konusu hakkı kullanma zorunluluğu getirmeyen sözleşmeler olarak tanımlanmaktadır. Finansal piyasalarda sıkça başvurulan bu araçlara rağmen, Türkiye’de opsiyon sözleşmeleri ve genel olarak türev ürünlere ilişkin yasal ve vergisel düzenlemelerde çeşitli eksikliklerin bulunduğu görülmektedir. Bu çalışmada, Türkiye’de opsiyon sözleşmelerinin vergilendirilmesine ilişkin mevcut düzenlemeler analiz edilmekte, söz konusu ürünlerin kullanım alanlarının genişletilmesine yönelik değerlendirmelere yer verilmekte ve mevcut vergi sistemindeki yapısal sorunlar ortaya konularak çözüm önerileri sunulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Türev Ürünler, Opsiyon Sözleşmeleri, Vergilendirme. JEL Sınıflandırma Kodları: G13, H24, H26.