VergiRaporu Yazar Fotoğrafı

* Vergi Başmüfettişi, Hazine ve Maliye Bakanlığı

Mahmut ERTÜZÜN*





  • Türkiye’de İnşaat sektörü ekonomik kalkınmada önemli rol oynamakta ve sektörünün diğer ekonomik alanlar üzerindeki katma değeri de dikkate alındığında, ekonomik kalkınmadaki etkisi azımsanmayacak boyutlara ulaşmaktadır. Ülkemizde inşaat sektörünün gelişim göstermesi, cari açık ve GSYH’ye olumlu yönde katkılar sağlamakta aynı zamanda da uluslararası sahnede sektör bazında ülkemizi üst sıralara taşımaktadır. Bu durum uluslararası inşaat sektör dergisi ENR tarafından yapılan araştırmaya konu olmuş, müteahhitlerin bir önceki yılda ülkeleri dışındaki faaliyetlerinden elde ettikleri gelirleri esas alarak yayımladığı bu araştırmada “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi” listesinde, Türkiye’nin 2023 yılında 42 firma ile firma sayısı bakımından dünyada ikinci sırada yer aldığını göstermiştir.( www.enr.com, 2025). 1972 yılından 2022 yılı sonuna kadar geçen sürede Türk müteahhitleri, 133 ülkede 472 milyar ABD Doları tutarında 11.605 proje üstlenmiştir. (www. tmb.org.tr ,2025) Türk inşaat sektörünün ulusal ve uluslararası pazarlarda ulaştığı büyüklük göz önüne alındığında sektörün vergilendirme politikasının da büyük bir öneme sahip olduğu aşikardır. Hem kanun koyucu ve uygulayıcıları hem de sektör oyuncuları açısından büyük bir hassasiyet gerektiren bu politika, sektördeki oyuncuların uluslararası arenada karşılaştığı artan rekabet ortamı nedeniyle daha da kritik bir hal almaktadır. Bu nedenle Türk vergi kanunlarında, yurtdışında gerçekleştirilen inşaat faaliyetlerine bir kısım istisnalar getirilmiş ayrıca yurtdışında gerçekleştirilen inşaat faaliyetleri bakımından da sektör temsilcilerinin rekabet gücünü korumak amacı ile birçok ülke ile Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları (ÇVÖA) yapılmıştır. Bu çalışma, özellikle yurtdışında gerçekleştirilen inşaat faaliyetlerine ait vergilendirme politikaları ve bu politikaların çifte vergilendirmenin önlenmesi anlaşmaları çerçevesinde; Türk şirketlerinin yurtdışındaki projelerinden elde ettikleri gelirlerin, çifte vergilendirmenin önlenmesi anlaşmaları, uluslararası anlaşmalar, kanun ve idarenin diğer düzenleyici işlemleri kapsamında vergilendirilmesinin bazı durumlarda ise hiçbir şekilde vergilendirilmemesi halinin ele alınmasını ve açıklanmasını amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Yurtdışı inşaat, Çifte vergilendirme, Modern anlaşma. JEL Sınıflandırması Kodları: K34.