VergiRaporu Yazar Fotoğrafı

YMM

SAKIP ŞEKER





  • Katma değer vergisi indirim esasına dayalı bir işlem vergisidir. Verginin asıl ödeyicisi mal veya hizmeti kullananlardır. Herhangi bir mal için yüklenilen KDV o malın teslim edilmesiyle elde edilecek KDV ile karşılaştırılarak, alış ve satış arasındaki fark diğer bir ifade ile "katma değer" devlete ödenecek verginin matrahını oluşturur. Bu sistemde kural olarak indirime konu edilen KDV mutlaka tahsil edilecek KDV i)e karşılaştırılarak fazla kısım devlete ödenir. Sistem tüketime endekslenmiştir. Mal veya hizmetin tüketicisi kimse vergi onun üzerinde kalır. Herhangi bir nedenle tüketicisi belli olmazsa (sele kapılma, yanma, çalınma gibi) o mala ait olarak yüklenilen KDV diğer mal ve hizmetlerden elde edilen KDV'nden mahsup edilemez. Bu yönüyle sistem, işlem bazında zincirleme bir yapıya sahiptir. Bu yönüyle faaliyet bir bütün olarak değil işlem bazında değerlendirmeye tabi tutulmuş olmaktadır. Bilindiği gibi, KDV Kanunu'nun 30. maddesinde indirilemeyecek katma değer vergisi 4 bend halinde sayılmıştır. Bunlardan vergiye tabi olmayan veya vergiden istisna edilmiş bulunan işlemlere ait KDV ayrı bir değerlendirme konusudur. Türk KDV sisteminde indirilemeyecek KDV, binek otomobillerine ait KDV hariç yukarda anlatılan yapıya ygundur. Binek otomobillerine ait KDV'nin indirilmemesi ise sistemle ilgili olmayıp, sosyal ve ekonomik yapıyla ve biraz da siyasi tercihle ilgilidir. Bu hüküm özel tüketimi teşvik etmemek ve muvazalı işlemlere engel olmak amacıyla konulmuştur. Ticari veya mesleki kazancın tespitinde gider kabul edilmeyen işlemlere ait KDV'nin vergiye tabi diğer işlemlerden tahsil edilecek KDV'nden mahsup edilmesi, KDV'nin gelir ve kurumlar vergisi ile paralel yürümesine engel olur. Bu nedenle ticari veya mesleki kazancın tespitinde gider kabul edilmeyen harcamalara ait KDV'nin indirilmesinin yasaklanmasıda sistemin özüne uygundur. Aşağıda zayi olma kavramı çerçevesinde çalınma olayı değerlendirilerek çalınan malların kayıtlarda ne şekilde gösterilmesi gerektiği açıklanacaktır.