VergiRaporu Yazar Fotoğrafı

* Doç. Dr., Maliye Bölümü, İİBF- ** Gelir Uzmanı, Uşak Vergi Dairesi Müdürlüğü

Mustafa TAYTAK*- Bahar TOPAL EFE**





  • Bu çalışma, Türk vergi sisteminde 2016 yılında 6728 sayılı “Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile yürürlüğe giren izaha davet müessesesinin etkinliğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. İzaha davet, mükelleflerin yükümlülüklerini idari aşamada yerine getirmelerini teşvik ederek vergiye gönüllü uyumu artırmayı ve denetim süreçlerinin etkinliğini yükseltmeyi hedefleyen bir ön-denetim aracıdır. Araştırma kapsamında, 2020–2025 yılları arasında Uşak Vergi Dairesi tarafından Vergi Usul Kanunu (VUK) md. 370/A uyarınca yürütülen 409 izaha davet dosyası belge tarama yöntemiyle incelenmiştir. Analizler, vakaların %54,06’sının tam uyum veya uyumlu beyan ile sonuçlandığını ortaya koymuş, mükelleflerin yarıdan fazlasının inceleme sürecine gerek kalmaksızın yükümlülüklerini yerine getirdiğini göstermiştir. Bu yüksek uyum oranı, izaha davetin idarenin denetim maliyetlerini azaltan, vergi alımını hızlandıran ve kayıt dışılığı sınırlayan işlevsel bir araç olduğunu doğrulamaktadır. Sonuç olarak, izaha davet müessesesi, Türk vergi idaresinde gönüllü uyumu teşvik eden, idari kaynak kullanımını optimize eden ve vergi politikalarının etkinliğini artıran önemli bir idari mekanizma olarak değerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler: Vergi Uyuşmazlığı, İzaha Davet Müessesesi, Vergiye Gönüllü Uyum. JEL Sınıflandırma Kodları: K34, H20, H29.