Müteselsil sorumluluk müessesesi 213 say ı lı Vergi Usul Kanunu'nun ll inci maddesindeki "vergi kesen ierin so rumluluğu" başlığı altında düzenlenen hükümle vergi hukukuna dahil olmuştu r . Maddenin ilk şekli , yaptıkları veya yapacakları ödemelerden vergi kesmeye mecbur olanların , verginin tam olarak kesilip ödenmesinden ve bununla ilgili diğer ödevleri yerine getirmekten sorumlu tutulacaklarına dairdir. Bu sorumluluk, ödedikleri vergilerden dolayı asıl mükelleflere rücu etme hakkını k a ldırmamaktadır . Maddenin 4369 sayılı Kanun' la değişik üçüncü fıkrası gereği mal alım satımı ve hizmet ifası dolayısıyla vergi kesintisi yapmak ve vergi dairesine yatırmak
zorunda olanların , bu yükümlülükleri yerine getirmemeleri halinde verginin ödenmesinden, alım satıma taraf olanlar, hizmetten yararlananlar ve aralarında doğrudan veya hısımlık nedeniyle ya da sermaye, organizasyon veya yönetimine katılmak veya menfaat sağlamak suretiyle dalaylı olarak ilişkide bulunduğu tespit olunanlar müteselsilen sorumlu olacaklardır . Maddenin dördüncü fıkrası bu sorumluluğun , mal üreten çiftçiler ile nihai tüketiciler için söz konusu olmadığını belirtmektedir. Aynı maddenin son fıkrası ise Maliye Bakanlığı ' na, müteselsil sorumluluğun şartları, sınırları ile usul ve esaslarını belirleme yetkisi vermiştir. Vergi Usul Kanunu'nun "Vergi Kanunlarının Uygulanması ve ispat" başlıklı 3'üncü maddesinin ikinci cümlesinde vergi kanunları lafzı ve ruhu ile hüküm ifade eder. Lafzın açık olmadığı hallerde vergi kanunlarının hükümleri, konuluşundaki maksat, hükümlerin kanunun yapısındaki yeri ve diğer maddelerle olan bağlantısı gözönünde tutularak uygulanır hükmü
yer almaktadır . 11' inci maddenin üçüncü fıkrası 4369 sayılı Kanun ' la değiştikten sonra, ilgili maddenin lafzı anlaşılır olmaktan çıkmış olup, bu kanunların get iriliş gerekçeleri önem kazanmıştır .Bu sebeple maddenin getiriliş amacına baktığımızda bu maddenin gerekçesinde; "Vergi Usul Kanunu'nun 11 ' inci maddesine eklenen bu fık ra ile kesilen vergilerin (stopaj) ve tahsil edilen katma değe r vergilerinin mutlaka vergi dairesine yatırılması amaçlanmıştır. Vergiyi kestiği veya tahsil ettiği halde, vergi dairesine yatırmayanları zorlamak ve bu görevlerini yerine getirmelerini sağlamak için, alım satıma taraf olanlar ve hizmetten yararlananlar müteselsilen sorumlu tutularak, gerçek yükümlünün bu görevini yapması sağlanmış olacaktır ... " ibaresi yer almaktadır. Vergi Usul Kanunu'nun 11 'inci maddesi ve getiriliş amacı incelendiğinde, stopaj ve katma değer vergisinde müteselsil sorumluluk olmak üzere iki konu ele alınmaktadır. Aynı zamanda bu madde, müteselsil sorumlulukla ilgili olarak Maliye Bakanlığı ' na yetki vermektedir. Maliye Bakanlığı da bu yetkisini kul lanarak Katma D eğer Vergisindeki müteselsil sorum luluk müessesesini 70, 82 ve 84 Seri No' lu K.D.V. Genel Tebliğleri ile düzenlemiştir.
Makaleyi PDF olarak indirebilirsiniz.