Modern vergi hukukunun temel tarh usulü olan beyan usulünde mükellefler, 213 sayýlý Vergi Usul Kanunu’nun 378. maddesi uyarýnca kendi beyan ettikleri matrahlara karþý kural olarak dava açamamaktadýr. Ancak ihtirazi kayýt müessesesi bu kuralýn istisnasýný oluþturmaktadýr. Bu müessese mükelleflere, vergiye tabi olup olmadýðý konusunda tereddüt ettikleri matrahlarý beyan ederken dava haklarýný saklý tutma imkâný tanýmaktadýr. 2577 sayýlý Ýdari Yargýlama Usulü Kanunu’nun 27. maddesinin dördüncü fýkrasýnda düzenlenen müessesenin kapsamý tartýþmalý olup, özellikle kanuni süresinden sonra verilen beyannamelere ihtirazi kayýt konulup konulamayacaðý ve bu kaydýn dava açma hakký doðurup doðurmayacaðý hususlarýnda yerleþik bir içtihat bulunmamaktadýr. Uygulamada her iki yönde kararlar verilmektedir. Bu çalýþmada, ihtirazî kayýtla verilen beyannamelere iliþkin Anayasa Mahkemesi kararlarý, ölçülülük ilkesinin elveriþlilik, gereklilik ve orantýlýlýk unsurlarý çerçevesinde incelenmiþtir. Ýnceleme bulgularý, kanun koyucunun ihtirazî kayýt müessesesini; süresinden sonra verilen düzeltme ve piþmanlýk beyannamelerini de içerecek biçimde, dava açma þartlarý ile idarenin zorlayýcý iþlemlerinin hukukî sonuçlarýný açýk ve öngörülebilir bir yasal çerçevede yeniden düzenlemesi gerektiðini ortaya koymaktadýr. Anahtar Kelimeler: Beyan Usulü, Ýhtirazi Kayýt, Ölçülülük Ýlkesi, Anayasa Mahkemesi. JEL Sýnýflandýrma Kodlarý: H2, K10, H20.