Bu çalışmada, son yıllarda finansal piyasalardan
uzun vadeli ve uygun maliyetli kredi temininde
güçlük yaşayan işletmeler açısından alternatif
bir finansman aracı olarak öne çıkan sat-kirala-
geri al modeli, amortismana tabi olmayan boş
arazi ve arsalar özelinde ele alınmıştır. Türkiye’de
bu modelin uygulanmasına yönelik olarak kurumlar
vergisi başta olmak üzere çeşitli vergisel
teşvikler sağlanmakla birlikte, arazi ve arsaların
Vergi Usul Kanunu kapsamında aşınmaya
ve yıpranmaya tabi varlıklar arasında yer almaması,
söz konusu işlemlerin finansal ve vergisel
sonuçlarının ayrıca değerlendirilmesini gerekli
kılmaktadır. Çalışmada, boş arazi ve arsaların
sat-kirala-geri al işlemine konu edilmesi hâlinde
ortaya çıkabilecek muhasebe kayıtlarının, finansal tablolar üzerindeki etkileri ile vergisel
sonuçları Tek Düzen Muhasebe Sistemi ve yürürlükteki
vergi mevzuatı çerçevesinde incelenmiştir.
Bu kapsamda, amortisman hesaplanamayan
varlıklar açısından modelin işletmelere sağladığı
likidite avantajları ile katlanılan finansman maliyetleri,
kurgulanan üç farklı senaryo üzerinden
karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Uygulama
örnekleri sonucunda, sat-kirala-geri al işlemi
sayesinde işletmelerin operasyonel kontrolü
kaybetmeden sahip oldukları taşınmazların ekonomik
değerini nakde dönüştürebildiği, bilanço
yapısının güçlendiği ve likidite yönetimi açısından
esneklik kazandığı tespit edilmiştir. Ayrıca, boş
arazi ve arsalar için amortisman ayrılmasının
mümkün olmaması nedeniyle özel fon hesabında
izlenen istisna kazancın kiralama süresi boyunca
tüketilememesinin, modelin genel etkinliğini
önemli ölçüde zayıflatmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu yönüyle çalışma, amortismana tabi
olmayan varlıkların sat-kirala-geri al işlemlerinde
dezavantaj oluşturmadığını ve modelin uygun
koşullar altında işletmeler açısından rasyonel bir
finansman alternatifi olabileceğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: Sat-Kirala-Geri Al,
Amortisman, Kurumlar Vergisi İstisnası.
JEL Sınıflandırma Kodları: M41, G32, H25,
K34, R33.
Abonelik veya Satın Alma Gerekiyor!
Bu makalenin devamını okuyabilmek için giriş yapmanız, satın almanız veya abone olmanız gerekmektedir.